Boru Tesisatı ve Basınçlı Tüp Gerektirmeyen Katı Hal Aerosol Yangın Söndürme Jeneratörleri

Geleneksel gazlı söndürme sistemlerinde (FM-200, Novec, CO2 vb.) gaz, yüksek basınçlı çelik silindirlerde tutulur ve yangın anında boru şebekesi ile nozullar üzerinden mahalle taşınır. Aerosol jeneratörlerinde ise söndürücü madde atmosferik basınçta katı blok halindedir; her jeneratör kendi nozuluna ve gövdesine sahip otonom bir ünitedir. Korunacak mahalle doğrudan monte edilir, boru, manifold, nozul ve basınçlı tüp işçiliğini tamamen sıfırlar.

Aerosol jeneratörleri ve deşarj partikülleri, ilgili test raporunun kapsadığı model ve konfigürasyonda IEC 60060-1 standardı uyarınca akredite laboratuvarda 100.000 Volt (100 kV) dielektrik ark iletmezlik test raporuna sahiptir. Her enerjili hücrede koşulsuz güvenli kullanım söz konusu olamaz; NFPA 2010:2025 Bölüm 5.3 uyarınca BIL seviyelerine dayalı asgari elektriksel açıklık (clearance) mesafelerine titizlikle uyularak projelendirilmesi zorunludur.

Aerosol jeneratörleri yangın söndürme sırasında 1-2 µm boyutunda potasyum karbonat (K2CO3) kuru tuz partikülleri üretir. İletken sıvı hasarına yol açmaz ve kısa devre riskini önler. Ancak kuru potasyum tuzları nemli ortamlarda higroskopik özellik gösterebileceğinden, deşarj sonrası ortam derhal havalandırılmalı; hassas elektronik kartlar ve devre elemanları yalnızca ilgili üretici DIOM talimatlarının izin verdiği prosedürlerle (onaylı HEPA filtreli kuru endüstriyel vakum veya uygun teknik temizleyicilerle) yetkili personelce temizlenmelidir.

Katı aerosol jeneratörleri üretici listelemesi uyarınca 15 yıla varan operasyonel tasarım ömrüne sahiptir. Bünyesinde basınçlı gaz bulunmadığı için periyodik çelik silindir hidrostatik basınç testinden, manometre kalibrasyonundan ve gaz tartımından muaftır. Ancak sistem NFPA 2010:2025 Bölüm 9.3 ve 9.4 standartları uyarınca en az 6 ayda bir görsel muayeneye (§9.3.1) ve en az yılda bir kez yetkili personel tarafından elektriksel aktivatör omik direnç ölçümü ile mahalin sızdırmazlık bütünlüğü kontrolüne (§9.3.3, §9.4.2) tabidir.

Lityum-iyon batarya yangınlarında katı aerosol, hidroksil ve hidrojen serbest radikallerini yakalayarak gaz fazındaki açık alevleri saniyeler içinde söndürür ve açık alevli yangını hızla söndürür. Ancak katı aerosol kapalı metal pil hücrelerinin içine doğrudan nüfuz edemez, kütlesel sıvı soğutma sağlamaz ve tek başına hücreler arası termal yayılımı durduramaz. Deflagrasyon riskleri aerosol ile önlenemez; NFPA 68 ve NFPA 69 deflagrasyon tahliye kapakları ile yönetilir. ayrıca NFPA 2010:2025 §4.2.2 uyarınca reaktif metaller için birincil söndürücü değildir. Bu nedenle NFPA 855 ilkeleri ve UL 9540A büyük ölçekli yangın test metodolojisi doğrultusunda BMS elektriksel izolasyonu, erken aşama off-gas algılama sensörleri, deflagrasyon tahliye panelleri (NFPA 68/69), HVAC damper kapatması ve kütlesel soğutma altyapısıyla entegre çok katmanlı bir savunma kurgulanır.

Rüzgar türbinleri 80-140 metre yükseklikte, şiddetli titreşime ve zorlu iklim koşullarına maruz kalır. Ağır basınçlı tüpleri kule tepesine vinçle taşımak ve boru çekmek son derece maliyetlidir. Katı aerosol jeneratörleri hafif (birkaç kilogram), darbe ve vibrasyona dayanıklı olup gondol içindeki jeneratör, dişli kutusu ve trafo bölmelerine dakikalar içinde monte edilebilir.

Kullanılan katı aerosol bileşikleri ozon tüketme potansiyeli sıfır (ODP = 0), küresel ısınma potansiyeli sıfır (GWP = 0) olan, florlu sera gazı ve PFAS içermeyen çevre dostu potasyum tuzlarıdır. US EPA SNAP programı kapsamında Powdered Aerosol E (FirePro) bileşiği, normalde insan bulunmayan (normally unoccupied) mahallerde Halon 1301 alternatifi olarak toplam hacimsel boğma için kabul edilebilir (Acceptable) olarak listelenmiştir; EPA 16 Mayıs 2025 tarihinde deşarj anındaki karbonmonoksit (CO) maruziyeti ve güvenlik sınırlarına ilişkin bir yeniden değerlendirme süreci yürütmektedir. Katı aerosol deşarjı anında ortamda oluşan yoğun partikül dumanı görüş mesafesini geçici olarak sıfıra indirdiğinden, NFPA 2010:2025 Bölüm 6.2.5.7 uyarınca personelin güvenli tahliyesine imkan veren ön deşarj sesli/ışıklı alarm ve süre gecikmesi projelendirilir. Deşarj sonrası mahal tamamen havalandırılmadan ve atmosfer testi yapılmadan koruyucu ekipmansız içeri girilmemelidir.

Aerosol sistemleri çift yönlü aktivasyon yeteneğine sahiptir: 1) Elektriksel Aktivasyon: Konvansiyonel veya adresli yangın kontrol paneline bağlanarak duman/ısı dedektörlerinin doğrulamasıyla elektrikli aktivatör (igniter) üzerinden tetiklenir. 2) Otonom Termal Aktivasyon: Elektrik kesintisi veya panosuz durumlarda, önceden belirlenmiş sıcaklığa (örneğin 68°C, 93°C veya 173°C) ulaşıldığında jeneratör üzerindeki termal kordon veya bimetalik termal aktivatör sayesinde hiçbir harici enerjiye ihtiyaç duymadan otomatik olarak patlar ve yangını bastırır.

Sistemlerimiz NFPA 2010 (Standard for Fixed Aerosol Fire-Extinguishing Systems), ISO 15779:2026 (yalnızca toplam hacimsel boğma sistemleri) ve EN 15276 standartlarına uygun olarak tasarlanır ve projelendirilir. Pano içi gibi lokal uygulamalar üretici test edilmiş DIOM kılavuzlarına dayanır. Ürün gamımızda farklı jeneratör modelleri bulunmakta olup, ilgili spesifik seriler UL 2775 sabit jeneratör listelemesine, denizcilik serisi ise IMO MSC/Circ. 1270 ve SOLAS Chapter II-2 makine dairesi onaylarına sahiptir (onaylar ilgili test edilmiş spesifik modeller için geçerlidir; tüm modeller evrensel aynı belgelere sahip değildir). Fenix Sistem’in yetkili servis ve mühendislik yeterlilikleri şirket bünyesinde eksiksiz mevcuttur.

Katı aerosol yangın söndürme sistemlerinde sabit birim fiyat verilmesi mühendislik ilkelerine aykırıdır. Maliyet; korunacak hacmin brüt metreküpü (V = En × Boy × Yükseklik), yangın sınıfı (A, B, C veya Elektrik), kaçak faktörleri, tavan yüksekliği ve elektrikli/termal aktivasyon türüne göre belirlenen jeneratör adedi ve gramajına bağlıdır. Hacim ölçülerinizi bize WhatsApp veya teklif formu üzerinden ilettiğinizde dakikalar içinde kesin mühendislik adet hesabı ve resmi teklif iletilir.

Boru tesisatı, kaynak, boya ve nozul çekme işçiliği olmadığı için aerosol sistemlerinin montajı son derece süratlidir. Hacim hesabı aynı gün tamamlanır; jeneratörler stoktan hemen sevk edilir ve orta büyüklükteki bir trafo odası veya BESS konteyneri montajı Fenix uzman teknisyenleri tarafından 1 iş günü içinde tamamlanarak devreye alınır.